|
Ollolai est una viddichedda in provincia de Nugoro , capitale de una Barbagia .
Affurriu tenet a Gavoi, Lodine, Mamujada, Sarule, Orthai, Tetti e Ovodda ;semmus mille e chimbicentos, umis medas de prus ma sa zente est modia a istranzu po triballare.
Sa vidda este posta in su vacu tra su monte santu Vasili e su cucuru de sa banda a un’artia de novichentosessanta metros. Su terrinu de Ollolai est de 2,9 Kmq belle totu in artura, prenu de buscos de eliches, de chercos, de golostis, ghinniperes e castanzas.
Vi suni medas untanas siat in intro ‘e vidda siat in s’ortu:
Sa untana manna o gupunnio,(paret chi A. Lamarmora l’appat postu Regina fontium)
su puthu, sa untanedda,sa untana de Lothuni, sa untana de ziu Pilumu, totus in intro ‘e vidda.
Sa untana ‘ e trechenta, sa untana ‘e sos pardes, sa untana ‘e Santu Vasili, sa untana ’e motzo, sa untana ‘e su loto, sa untana ‘e s’ene manna suni in s’ortu.Tutus sas untanas bundan aba frisca e lepia ca sos terrinos de Ollolai sun su bonu de granitu.
In bibba tenimus sa cresia de Santu Micheli, chi est su patronu, in sa pratha manna, sa cresia de Sant’Antoni, in mesu vidda, sa cresia de Santu Perdu, in sa rucrada e sa ‘e Santu Vasili,in su monte. A s’anticu b’aviat ateras cresias: sa ‘e Santa Usanna, in ube como b’est sa lapide de sos mortos in gherra, sa ‘e Sant’Istiane, (vocada a campu de pacu cun sos urtimos iscavos archeologicos), sa ‘e Santu Porthulu, sa’e Santa Maria Madalena e sa ‘e Santa Vittoria.
Dae meda sa vidda de Ollolai campavat de pastoriu, vi udi puru massajos e zorronaderis; sas eminas achian s’ortu e si tenian iscampullitu iscrariavan corves, canisteddas, coinzolas, cherrigos e iscatuleddos. Sos viazzantes, a covaddu o a carru, moian a bender s’isterzu zirande totu sa Sardigna e batinde a bidda cada grassia ’e Deus.
Oze in Ollolai b’at galu parizzos pastores, medas tenen su sartu in sos campidanos, e in sa Nurra, ca in sos terrinos de vidda b’est pacu tretu de paschere, mescamente in iverru cando b’est fritu e nivat. Medas familias campan de su traballu de mastru de muru; puru custos traballantes meda vortas depen moer a foras ca su triballu de sa vidda non bastat.
Sa esta prus manna de Ollolai est Santu Porthulu, su 24 de Austu. Sos pilocos de degheot’annos (sa Leva) ammanian custa esta ponende dinare e tempus ma divertindesi puru e imparande tutu paris a facher a mannos. Sos omines sedin a covaddu e curren su palu vestios cun su custumene sardu, sas eminas ponen su custumene e paris cu sos cumpanzos, andan a sa professone solenne, a su pisperu e a sa missa mezore. Sa esta durat batos dies: b’at cantos e ballos e divertimentu pro totus.
Su costumene de Ollolai est bantau in totu sa Sardinna pro sos colores meda bellos e po su traballu chi volet po lu achere. Belle totus sas familias tenen su custumene, medas pilocos lu chinghen ca suni in su gruppu ‘e ballu
|